گزارش از آداب و رسوم ترکمن‌ها در عاشورا

از ناقه‌گردانی و نماز عاشورا تا روزه گرفتن و پخت نذری ارادت اهل‌سنت گلستان به امام حسین (ع)

تاریخ انتشار: یکشنبه ۹ مهر ۱۳۹۶ | ۱۸:۱۰ ب.ظ
از ناقه‌گردانی و نماز عاشورا تا روزه گرفتن و پخت نذری ارادت اهل‌سنت گلستان به امام حسین (ع) ترکمن‌های استان گلستان در ایام محرم و به ویژه روز عاشورا با موجی از ارادت به خاندان پیامبر اکرم (ص) دوشادوش سایر اقوام و مذاهب به عزاداری و سوگواری می‌پردازند.

به گزارش گنبدی ها و به نقل از فارس ، اسلام و قرآن نه تنها به حب و ولایت رسول الله (ص) بلکه به عشق، ارادت، محبت و مودت اهل‌بیت و خاندان و خویشاوندان آن حضرت تأکید و توصیه کرده و خداوند متعال به صراحت در آیه ۲۳ سوره شورا به پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند که «بگو در ازای رسالت خود اجر و پاداشی از شما نمی‌خواهم مگر محبت و دوستی نسبت به خویشاوندانم».

این محبت و دوستی متعلق به یک قوم، نژاد و یا مذهب در میان مسلمانان نیست و ترکمن‌ها نیز بنا به این آیه نسبت به خویشاوندان و اهل‌بیت پیامبر(ص) بالاخص به حضرت علی (ع) و امام حسن (ع) و امام حسین (ع) و حضرت فاطمه (س)، ارادتی خاص و محبانه دارند و اعتقاد دارند که امام حسین (ع) سید جوانان اهل بهشت است.

به همین دلیل این عزیزان نیز در کنار برادران و خواهران شیعه خود در ایام محرم و به ویژه تاسوعا و عاشورای حسینی به عزاداری پرداخته و ارادت قلبی خود را به ساخت مقدس این امام همام و خاندان نبی مکرم (ص) نمایان می‌سازند.

مدرس حوزه علمیه استان گلستان در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس با اشاره به اینکه مردمان ترکمن و اهل سنت در استان گلستان و به ویژه در شهرهای ترکمن‌نشین همچون برادران و خواهران شیعه در ایام محرم و روز عاشورا در سوگ و عزا هستند، افزود: البته در نوع عزاداری‌ها کمی تفاوت وجود دارد که به دلیل عدم جواز مذهب اهل تسنن برای سینه‌زنی و راه‌انداختن دسته‌های عزاداری است و به همین دلیل عزاداری اهل تسنن به شکل‌های دیگری برگزار می‌شود که یکی از آنها مراسم‌های بزرگداشت در مساجد است.

حامد آخوند تنگلی اقامه نماز نافله عاشورا را یکی از سنت‌ها و رسوم اهل سنت در روز عاشورا دانست و تاکید کرد: ترکمن‌ها عادت دارند در روز عاشورا نماز نافله‌ای بخوانند که چهار رکعت است و ثواب آن را به روح امام حسین (ع) هدیه کنند و امید دارند که شفاعت ایشان نصیب حال آنان نیز شود.

وی در تشریح کیفیت اقامه این نماز نیز خاطرنشان کرد: این نماز که چهار رکعت است، در رکعت اول سوره فاتحه و ۱۱ بار سوره اخلاص، در رکعت دوم سه بار سوره کافرون و ۱۱ بار سوره اخلاص، رکعت سوم سوره تکاثر و ۱۱ بار سوره اخلاص و نهایتا در رکعت چهارم آیت الکرسی و ۲۵ بار سوره اخلاص قرائت می‌شود و الباقی آن هم‌چون نمازهای یومیه است.

مدرس حوزه علمیه اهل سنت گنبدکاووس در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس با اشاره به اینکه مردم ترکمن و اهل سنت در گنبدکاووس و در سرتاسر استان گلستان در روز عاشورا سرشار از حزن و اندوه به دلیل شهادت سبط نبی مکرم اسلام (ص) و جسارت به خاندان اهل بیت (ع) هستند، افزود: مردمان اهل سنت امام حسین (ع) منادی آزادی و آزادگی در تمام بشریت می‌دانند و بر مظلومیت و حقانیت ایشان شهادت می‌دهند.

آخوند حکیم چپرلی با بیان اینکه ترکمن‌ها معتقد هستند وقایع بسیار مهمی در طول تاریخ در روز عاشورا رخ داده است که بدون تردید مرتبط با حادثه عاشورا و عظمت حضرت سید الشهدا (ع) است، ادامه داد: از نظر اهل سنت و بزرگان این مذهب علاوه بر شهادت امام حسین (ع)، قبول توبه حضرت آدم (ع) توسط پروردگار متعال، ورود حضرت ادریس(ع) به بهشت، قرار گرفتن کشتی حضرت نوح (ع) بر کوه جودی، به دنیا آمدن حضرت ابراهیم (ع)، انتخاب حضرت ابراهیم (ع) به عنوان دوست و خلیل توسط خداوند منان، قبول توبه حضرت داوود (ع)، ورود حضرت عیسی (ع) به بهشت، نجات حضرت موسی (ع) در دریا، نجات حضرت یونس (ع) از شکم ماهی و بازگرداندن ملک سلیمان همه و همه در روز عاشورا رخ داده است.

وی با اشاره به اینکه در ادبیات و فرهنگ ترکمن‌ها کل ماه محرم به صورت عامیانه عاشورا بیان می‌شود، تصریح کرد: مردمان ترکمن در این ماه فرزندان خود را که تازه متولد می‌شوند به دلیل اهمیت و احترام به نوه گرانقدر پیامبر (ص) به نام عاشورا نامگذاری می‌کنند به طوری که هرگاه نوزاد پسری در این ماه متولد شود نام عاشورگلدی، عاشورمحمد، عاشوربردی، عاشورقلی، عاشوربای، عاشور و اگر نوزاد دختر بود نام: عاشوربی‌بی، عاشورسلطان، عاشورتاج و یا عاشورا نامگذاری می‌شود.

دانشجوی گنبدی اهل سنت در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس با اشاره به اینکه همه ما جوانان ترکمن آرزو داریم که با فرزندان جوان امام حسین (ع) که در صحرای کربلا به شهادت رسیدند به ویژه حضرت علی اکبر (ص) محشور شویم، اضافه کرد: امام حسین (ع) متعلق به همه مسلمانان و چه بسا همه مردمان دنیاست و هر کس که ذره‌ای از معرفت و آزادگی را درک کرده باشد می‌داند که اوج آن در وجود ایشان متبلور است.

کنعان یمرلی در تشریح برخی آداب و رسوم مردمان ترکمن و اهل سنت در ماه محرم و روز عاشورا، اظهار کرد: ائمه جمعه و روحانیون قبل از فرا رسیدن عاشورا در نمازهای جمعه از حادثه ناگوار کربلا و مظلومیت اهل بیت (ع) برای مردم سخنرانی کرده و بعد از مراسم، دعا و ختم قرآن به عمل می‌آورند و در عصر عاشورا نیز در مجالس عزاداری برای ایشان به بیان ویژگی‌های شخصیتی و فلسفه قیام آن حضرت می‌پردازند.

وی با اشاره به اینکه در روز عاشورا اغلب ترکمن‌ها خود روزه می‌گیرند، افزود: البته برخی نیز در روز تاسوعا هم روزه‌داری می‌کنند و معتقد هستند روزه گرفتن در این دو روز به یاد و گرامیداشت امام حسین (ع) و شهدای کربلا ثواب بسیار زیادی دارد و به عنوان کفاره گناهان یک ساله آن‌ها محسوب می‌شود.

معلم گنبدی اهل سنت در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس با اشاره به اینکه ترکمن‌ها در روز عاشورا بر اساس اعتقاداتی که دارند و عشق و محبتی که همواره به خاندان رسول خدا (ص) داشته‌اند رسوم خاصی دارند، خاطرنشان کرد: زنان ترکمن با پخت نذری‌های مختلف و توزیع آن میان عزاداران حسینی به ویژه دسته‌های عزاداری و همسایه‌ها به نوعی در این مراسمات خود را سهیم می‌دانند.

صفورا گلدی زاده با تاکید بر اینکه این نذری‌ها شامل آش و نان محلی و برخی خوراکی‌های سنتی ترکمن‌ها از جمله پیشمه است، ادامه داد: این نذری‌ها علاوه بر توزیع میان هیئت‌ها، دسته‌های عزاداری و نمازگزاران ظهر عاشورا در مساجد برای عصر عاشورا و افطار روزه‌داران ترکمن نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی با بیان اینکه صدقه دادن در دو معنای عام و خاص خود در اهل تسنن در تاسوعا و عاشورا رواج دارد، گفت: در معنای عام صدقه دادن به معنای کمک به نیازمندان و مستضعفان و در معنای خاص به معنای پخت غذا و اطعام‌دهی به عزاداران، هردو از جمله آداب و رسومی است که ترکمن‌ها در روز عاشورا به آن می‌پردازند.

یک شهروند ترکمن و اهل سنت گنبدکاووس در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس با اشاره به آداب و رسوم ترکمن‌ها در روز عاشورا، تصریح کرد: در روز عاشورا مردم بصورت جمعی و انفرادی به ختم کامل قرآن کریم پرداخته و ثواب آن به ارواح شهدای کربلا به ویژه نوه بزرگوار پیامبر اکرم (ص) اعطا می‌کنند.

سلیم آتابای پرهیز از کردار ناشایست به احترام امام حسین (ع) در روز عاشورا را نیز یکی دیگر از سنت‌های ترکمن‌ها دانست و تاکید کرد: خودداری از برگزاری مراسمات شادی در ماه محرم و صفر توسط مردم ترکمن صحرا از جمله آداب و رسوم آنهاست.

وی با بیان اینکه ماه محرم در تلفظ محلی ترکمن‌ها به عنوان «عاشُرآی» معروف است، اضافه کرد: این کلمه به معنای ماه عاشوراست و به تلفیقی از دو کلمه «عاشورا» و «آی» است که به خاطر سهولت در تلفظ به صورت عاشور آی و عاشرآی درآمده است.

استاد ترکمن و اهل سنت دانشگاه‌های گنبدکاووس، با تاکید بر اینکه اهل تسنن بر اساس اعتقادات دینی و مذهبی خود عاشورا را گرامی داشته و آن را مایه حیات و انسان‌سازی جامعه می‌دانند، گفت: ترکمن‌ها در این ایام آداب و رسوم خاصی دارند که  تلطف کردن به یتیمان، سلام دادن به هم‌نوعان، ارشاد و راهنمایی خود و دیگران، خشم خود را فرو خوردن و قرائت قرآن پاداش از جمله آنان است که معتقد هستند خداوند نیز برای این امور حسنه در روز قیامت درجات و منزلت والایی در نظر گرفته است.

خلیل کوسه غراوی با اشاره به روایتی از پیامبر اکرم(ص)، اظهار کرد: بنا بر فرموده ایشان که در کتاب ترمذی آمده است یک بار غسل کردن در این روز موجب مصون ماندن انسان از درد چشم در دنیا و دو بار غسل کردن موجب بخشوده شدن تمامی گناهان می‌شود.

وی ناقه گردانی یا همان گرداندن شتر به همراه کجاوه را یکی دیگز ار سنت‌های ترکمن‌ها در عاشورا دانست و گفت: در این سنت مردمان ترکمن با بستن شال و چارقد به این کجاوه به نوعی به حضرت زینب (س)، حضرت سکینه و حضرت رقیه (س) عرض ارادات کرده و طلب برآورده شدن حوائج خود را می‌کنند.

بدون تردید همچون همیشه تاریخ امام حسین (ع) محبوب دل‌های همه آزادگان جهان فارغ از قومیت، مذهب، دین و ملیت است و آزادگی و عزت او و یاران باوفایش همه مرزهای جغرافیایی و نژادی را در نوردیده و عاملی مستحکم برای تقویت وحدت و یکدلی همه مظلومان و مستضعفان جهان برای ایستادگی در برابر مستکبران تبدیل شده است.

امید است با درک درست حادثه عاشورا و فهم دقیق مبانی آن شاهد پیروزی نهایی مستضعفان بر مستکبران و نابودی ظالمان جهانی باشیم و بتوانیم زمینه‌ساز ظهور عدالت گستر موعود را فراهم کنیم.

مطلب مرتبط:

گزارش تصویری/ارادت اهل سنت به امام حسین (ع)

آخرين اخبار
پر بحث ترين
فروشگاه خرید شارژ سایت گنبدی ها
حشره کش برقی
پایگاه خبری تحلیلی گنبدی ها
پایگاه خبری تحلیلی گنبدی ها
پایگاه خبری تحلیلی گنبدی ها
پایگاه خبری تحلیلی گنبدی ها
محل كد آمار