تاریخ انتشار : سه شنبه ۷ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۹:۵۵
23 views

ماه رمضان تركمن ها؛ مختومقلي و سيلاب

ماه رمضان تركمن ها؛ مختومقلي و سيلاب
رمضان ديرلر آيينگ ياغشي سين (رمضان مي‌آيد و آن بهترين ماه است) اين بيت ديوان مختومقلي فراغي شاعر نامدار تركمن بيانگر جايگاه والاي ماه ميهماني خدا در ميان اين قوم است اما ماه رمضان امسال در سايه سنگين سيلاب رنگ و بوي ديگري براي تركمن هاي سيل زده استان گلستان دارد.

به گزارش گنبدی ها و به نقل از ایرنا، رسم هاي مختلف قوم تركمن در ماه مبارك رمضان نمونه اي از دلدادگي و توجه خاص آنان به آيين هايي است كه تاكيد بر انجام آن از ديرباز وابستگي تركمن ها به اين ماه و اعمال آن را بيشتر كرده است. 

رسم هايي كه لنگر انداختن 2 ماهه حجم چند ميليارد متر مكعب آب ناشي از سيل در برخي مناطق گلستان امكان انجام آن را از تركمن ها گرفته تا غم ديگري بر اين مردم افزوده شود. 
مراسم افطار (آغيز آچار) يك آيين زيبا و اوج نمايش اتحاد و انسجام تركمن ها است كه در اين رسم هر روز هر كدام از خانه‌هاي يك محله غذايي درست كرده و آن را به مسجد محله خود مي فرستند تا نمازگزاران روزه خود را با آن افطار كنند. 
هجوم سيلاب به خانه ها و از ميان بردن همه دار و ندار مردم، دست ساكنان تركمن مناطقي مانند روستاي سقريلقي آق قلا را براي اجراي اين رسم و ديگر آيين هاي مشابه ماه رمضان بست و ماه رمضاني متفاوتي را براي آن ها رقم زد. 
حالا آن ها به جاي آن كه غذايي در خانه بپزند و به مسجد ببرند، از صبح مشغول خالي كردن گل و لاي خانه ها هستند و حوالي غروب خسته از كار روزانه پاي سفره مي نشينند و بي آن كه بدانند چه كسي كدام غذا را از كدام شهر پخته و برايشان فرستاده، افطار مي كنند. 
اين كار البته مربوط به امروز و ديروز نيست و در برخي مناطق سيل زده گلستان از ابتداي وقوع سيل تاكنون رسم اطعام دهي به برنامه ثابت نيكوكاران تبديل شده است. 
جايگاه والاي ماه مبارك رمضان در ميان تركمن ها در كنار دشواري فعاليت روزانه و پاكسازي خانه و محله از نشانه هاي سيلاب، همت عمومي تشكل هاي مردمي براي حضور موثرتر در مناطق سيل زده را بيشتر كرده است. 
اگر چه مدتي است به دليل فروكش كردن سيلاب، امدادرساني به سيل زدگان كاهش يافته اما ارسال كمك هاي مردمي به روستاهاي دورمانده و كمتر بهره مند شده از خدمات امدادرساني همچنان ادامه دارد. 
با خروج گروه هاي امدادي، حالا فقط چشم اميد مردم سيل زده و گرفتار در بحران گلستان به گروه هاي مردمي و خودجوش خيري است كه جزيي از خانواده مناطق سيل زده شده و بي آن كه مسووليتي داشته باشند، خود را متعهد به تامين همه نيازمندي ها و برقراري زندگي عادي مي دانند. 
بخش عمده مشكلات شهرهاي سيل زده آق قلا و گميشان برطرف شده اما هنوز روستاهايي هستند كه به دلايل گوناگون همچون دشواري در دسترسي و قرار گرفتن در محاصره آب، راه زيادي تا بازگشت به روزهاي قبل از سيل دارند. 
فقط رسم آغيز آچار تركمن ها نيست كه در ماه مبارك رمضان امسال امكاني براي اجراي آن در مناطق سيل زده وجود ندارد. 
مراسم شب چهاردهم آيين ديگري است كه ساكنان مناطق درگير سيل مانند روستاي سقريلقي آق قلا كه آسيب زيادي ديده است از كنار آن گذشتند و به مرور خاطرات آن دلخوش كردند. 
در اين رسم، تركمن‌ها در شب چهاردهم ماه مبارك رمضان مراسم ‘يا رمضان’ برگزار مي كنند كه به شكرانه نيمه شدن اين ماه و نعمتي كه از آن برخوردار بوده‌اند بعد از نماز عشا و تراويح گروهي از جوانان و نوجوانان به رهبري پيش‌نماز مسجد به خانه‌ها مي‌روند و رهبر اين گروه اشعاري را در ستايش اين ماه مي‌خواند و ديگران ‘الله’ مي‌گويند و صاحب خانه هم مبلغي پول يا شيريني مي‌دهد كه آخر بين افراد گرداننده اين مراسم تقسيم مي‌شود. 
بيل زدن هاي چند ساعته براي تخليه خانه ها از سيل و گل و لاي و ويراني خانه ها و اسباب خانه ها ديگر رمقي براي برگزاري اين مراسم باقي نمي گذارد و به احتمال فراوان برگزاري اين رسم هم مانند برخي ديگر از آيين هاي مرتبط با اين ماه در مناطق سيل زده گلستان با تاخيري يك ساله مواجه شود. 
تراويح به نمازهايي اطلاق مي‌شود كه اهل سنت در شب‌هاي ماه رمضان و پس از نماز عشا به جماعت مي‌خوانند و بيست ركعت است. 
با اين اتفاقات و سختي ها و حجم زياد سيلاب تركمن هاي سيل زده استان گلستان حتي نمي دانند مي توانند رسم روز كِر را برگزار كنند يا نه؟ 
در اين رسم كه بيشتر در ميان تركمن هاي ساكن در غرب استان گلستان رواج دارد، آن ها 2 روز قبل از پايان ماه مبارك رمضان را روز كِر مي دانند و در اين روز زنان با كمك دختران و زنان همسايه براي نظافت خانه مانند شستشوي فرش، ظرف، لباس ها و خانه تكاني همت مي كنند تا به استقبال عيد فطر بروند. 
مردم برخي مناطق سيل زده گلستان امسال همه روزهايشان تبديل به روز كر شده و آن ها نه فقط در چند روز مشخص بلكه در همه روزهاي ماه رمضان مشغول نظافت و شستشوي خانه و كاشانه خود از گل و لاي هستند و با اشك و آه نشانه هاي سيلاب ويرانگر را از سرپناه خود مي زدايند. 
غم روستايي ساكن در سقريلقي كه شايد قبل از سيل نامش به گوش خيلي ها نخورده بود، حالا غم همه ايران است، همه آن ها كه در سكوت مي آيند و كمك مي كنند و مي روند تا باري از دوش كسي بردارند. 
پهن شدن سفره هاي افطاري و سيل كمك هاي مردمي براي فراموش كردن داغ سيل، نشانه ديگر و سند محكمي از تعبير شعر سعدي عليه الرحمه است كه فرمود’ بني آدم اعضاي يك پيكرند’. 
شايد اگر مختومقلي فراغي شاعر شهير تركمن هم زنده بود شعري بلند و حماسي از اتحاد همه اقوام و مذاهب در كمك به تركمن ها مي سرود و هم داستان با سعدي خوي نوع پرستي ايرانيان را ستايش مي كرد. 

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.